{"id":642,"date":"2025-03-24T14:49:54","date_gmt":"2025-03-24T14:49:54","guid":{"rendered":"https:\/\/makebelief.nl\/?p=642"},"modified":"2025-05-20T18:14:08","modified_gmt":"2025-05-20T18:14:08","slug":"de-dollywood-difference-hoe-dolly-partons-themapark-zuidelijke-charme-religie-en-erfgoed-verbeeldt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/makebelief.nl\/en\/2025\/03\/24\/de-dollywood-difference-hoe-dolly-partons-themapark-zuidelijke-charme-religie-en-erfgoed-verbeeldt\/","title":{"rendered":"The \u2018Dollywood Difference\u2019: How Dolly Parton\u2019s Theme Park Embodies Southern Charm, Religion, and Heritage"},"content":{"rendered":"\n

Rach\u00e8l Blokhuis-Koopman<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"
Ingang Dolly Parton Experience<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Diep verscholen in de glooiende heuvels van de Great Smoky Mountains\u2014een nationaal park en UNESCO Werelderfgoedlocatie binnen het uitgestrekte Appalachen-gebergte\u2014ligt een van de populairste themaparken van de Verenigde Staten. Welkom bij Dollywood, het themapark van icoon en countryzangeres Dolly Parton in Pigeon Forge, Tennessee. Dit themapark werd in recente jaren meermaals uitgeroepen<\/strong><\/a> tot Amerika\u2019s beste themapark en trekt jaarlijks miljoenen bezoekers. Dollywood prijst zichzelf om haar \u2018Dollywood difference\u2019: een mix van zuidelijke charme, vriendelijkheid en gastvrijheid die n\u00e9t dat verschil maakt in de beleving van bezoekers. Maar wat houdt die \u2018difference\u2019 precies in? Hoe komt dit tot uiting in de thematisering van het park? En welke bepalende rol speelt Amerikaans christendom in dit alles?<\/p>\n\n\n\n

Hoewel het park niet altijd Dollywood heette\u2014de naam werd pas in de jaren \u201980 ge\u00efntroduceerd met de betrokkenheid van Dolly Parton\u2014gaat de geschiedenis van het park terug tot de vroege jaren \u201960. Wat in 1961 begon als een eenvoudige stoomtreinattractie, is uitgegroeid tot een wereldwijd bekend themapark. De trein zelf rijdt nog steeds door het park als een tastbare herinnering aan Dollywoods oorsprong. In 1986 werd het voormalige Silver Dollar City Tennessee omgedoopt tot Dollywood, maar vanaf het begin ging het om m\u00e9\u00e9r dan alleen achtbanen. Parton droomde ervan een “Smoky Mountain-sprookjesland”<\/strong><\/a> te cre\u00ebren\u2014een soort Disneyland van het Amerikaanse Zuiden\u2014dat de geest en het erfgoed van haar geboortestreek tot leven brengt. Een van haar belangrijkste drijfveren was het cre\u00ebren van werkgelegenheid en tegelijkertijd bezoekers de kans bieden om de schoonheid van de Smoky Mountains te ervaren. Nu het park zijn 40-jarig jubileum viert, met uitbreidingen zoals waterparken, accommodaties, en nieuwe attracties, lijkt het erop dat Dolly haar missie heeft bereikt.<\/p>\n\n\n\n

In ons MAKEBELIEF-onderzoek naar de manier waarop themaparken religie, erfgoed en nationalisme verbeelden, is Dollywood een fascinerende casus. Het park presenteert zich als Amerikaans, met christelijke en patriottische verwijzingen alom. Tegelijkertijd weerspiegelt het ook een regionale bergcultuur\u2014zij het een specifieke versie daarvan. Dit regionale karakter komt op verschillende manieren tot uiting in het park. In Craftsman\u2019s Valley<\/em> tonen ambachtslieden traditionele beroepen zoals houthakken, smeden en manden vlechten. Attracties refereren aan de houtindustrie, mijnbouw en de beruchte illegale whiskyproductie (moonshining<\/em>), wat belangrijke economische activiteiten in de regio waren. Zelfs de esthetiek van het park draagt bij aan deze sfeer: muziek, storytelling, lettertypes en decoratie zijn volledig in lijn met het bergthema. Ook de restaurants sluiten aan op deze traditie, met serveersters in traditionele kledij en gerechten als chicken pot pie<\/em> op het menu.<\/p>\n\n\n\n

Het is bij deze nostalgische verbeelding van het regionale bergleven van belang te bevragen wat er buiten deze zorgvuldige geconstrueerde verbeelding valt. De oorspronkelijke bewoners van de Smoky Mountains waren immers inheemse volken, zoals de Cherokee. In Dollywood vindt men hier echter geen verwijzing naar. In het park ligt de focus vooral op de cultuur van de witte bergbewoners die zich hier na de verdrijving van inheemse volken vestigden, zoals de familie Parton. De nostalgische verbeelding die men in Dollywood ervaart, is dus een selectieve verbeelding van het bergleven. <\/p>\n\n\n\n

Een ander element van exclusie in Dollywood is natuurlijk de hardnekkige claim dat er in de Appalachen alleen maar hillbillies<\/em> wonen, waarop de rest van het land neerkijkt. Dit sentiment, dat deze regio het ‘afvoerputje’ van Amerika zou zijn, resoneert bijvoorbeeld ook in het denken van Amerikaanse vice-president J.D. Vance, wiens memoires Hillbilly Elegy<\/strong><\/a><\/em> de regio portretteren als gevangen in een cyclus van armoede, wanhoop en culturele stagnatie\u2014niet in het minst vanwege de opio\u00efdencrisis. In Dollywood wordt het hillbilly-erfgoed juist gevierd, minus de rauwe randjes dan, door het imago te transformeren tot iets positiefs en krachtigs. Dolly Parton is daar vanzelfsprekend de drijvende kracht achter; zij omarmt haar hillbilly-roots en neemt met zelfspot en charme de macht over dit imago.<\/p>\n\n\n\n

Daarnaast is een van de grote krachten van themaparken immersie: themaparken streven ernaar bezoekers zo diep onder te dompelen in een thematische wereld dat de grens tussen fictie en werkelijkheid vervaagt. Dollywood versterkt dit effect door een nostalgische versie van het bergleven na te bootsen \u00e9n zich tegelijkertijd daadwerkelijk in de wereld te bevinden die het verbeeldt. De Smoky Mountains vormen het perfecte decor: achtbanen slingeren zich door de heuvels en bieden adembenemende uitzichten, terwijl bezoekers over glooiende paden lopen, omringd door de iconische gekleurde bomen en de mysterieuze blauwe nevel van de Smokies. Het huis waar Dolly is geboren en getogen staat slechts een heuvelrug verderop; een replica met authentiek meubilair en de werklaarzen van haar vader is te bewonderen in het park. Waar Disney-parken een sprookjesachtige fantasiewereld cre\u00ebren en de Efteling een soort middeleeuwse sfeer oproept, gebruikt Dollywood de \u00e9chte wereld als thematisering. Hoewel het heel duidelijk is dat men in een themapark rondloopt \u2013 over alles wat je ziet, hoort, ruikt, proeft, is nagedacht \u2013 wordt de nostalgische verbeelding van het bergleven door de ogen van Dolly Parton versterkt door het slimme gebruik van de geografische ligging van het park. <\/p>\n\n\n\n

Wat het Dollywood-verschil verder versterkt, is de unieke blend van Amerikaans regionaal erfgoed met religie, belichaamd in Dolly Partons persona en haar countrymuziek. Muziek is een cruciaal onderdeel van de Dollywood-beleving. Het park is een eerbetoon aan country, bluegrass en gospel, met livebands op bijna elke straathoek en vele concerten op Show Street. Zelfs als er geen optredens zijn, klinken bekende kerkliederen continu uit de speakers. Dit draagt niet alleen bij aan de thematisering, maar weerspiegelt ook de diepgewortelde religieuze tradities van de regio. Bezoekers lijken het vanzelfsprekend te vinden dat ze plots een countrysong horen waarin \u2018Jesus loves you\u2019<\/em> wordt bezongen. Dit is waarschijnlijk ook een van de redenen dat het park veel kerkgangers aantrekt. Dolly zelf spreekt (en zingt) vaak openhartig over het belang van geloof in haar leven, wat verder wordt onderstreept door de aanwezigheid van een kleine plattelandskapel waar op zondagen diensten worden gehouden en een pastor permanent aanwezig is.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Robert F. Thomas Kapel in Dollywood<\/figcaption><\/figure><\/div>
\"\"<\/figure><\/div>
\"\"<\/figure><\/div>
\"\"
Ingang Dolly Parton Experience<\/figcaption><\/figure><\/div>
\"\"
Replica van Dolly Parton’s ouderlijk huis<\/figcaption><\/figure><\/div>
\"\"<\/figure><\/div>
\"\"
Plakaat bij ingang achtbaan Wild Eagle<\/figcaption><\/figure><\/div>
\"\"<\/figure><\/div><\/div>